MINDSET
Omgeving saboteert afvallen: wat doe je als anderen zeggen dat je te mager wordt?
Je valt af. Je voelt je beter dan in jaren. Je bloedwaarden zijn verbeterd. En dan zegt iemand: "Jij wordt wel erg mager hoor." Dat ene zinnetje kan al het harde werk ondermijnen, als je niet begrijpt wat er werkelijk achter zit.
Rob Tolhuijsen
Leefstijlcoach & fysiotherapeut, 40 jaar ervaring
Ik hoor het geregeld. Van mensen die ik begeleid, maar ook van mezelf. Je werkt hard. Je verandert je eetpatroon. Je voelt je energieker, je bloeddruk daalt, je kleren passen weer. En dan, aan de keukentafel of bij de koffieautomaat:
"Jij wordt wel erg mager hoor. Let een beetje op jezelf."
Van iemand die zelf al jaren kampt met overgewicht.
Dat moment is verwarrend. Je weet dat je het goed doet, je voelt het. Maar dat zinnetje landt toch. Misschien ga je twijfelen. Misschien eet je 's avonds toch iets extra's, gewoon om het gevoel van onrust weg te drukken.
Dit artikel is voor iedereen die dit herkent. Want wat hier gebeurt is veel interessanter dan het lijkt.
Waarom zegt je omgeving dat je te mager wordt, ook als dat niet klopt?
Mensen bepalen wat normaal is op basis van hun omgeving. Niet op basis van objectieve maatstaven, niet op basis van bloedwaarden of tailleomtrek, maar op basis van wat ze elke dag zien om zich heen.
Als iemand zelf zwaarder is, en zijn vrienden, collega's en familieleden ook zwaarder zijn, dan verschuift dat beeld langzaam. Overgewicht wordt normaal. Een gezond gewicht wordt mager. En daadwerkelijk slank worden wordt al snel gezien als ziekelijk dun.
Dit is geen kwaadwilligheid. Het is hoe onze hersenen werken. We kalibreren onszelf voortdurend aan onze omgeving. En in een omgeving waar het gemiddelde gewicht al decennia lang stijgt, is dat referentiepunt voor miljoenen mensen flink verschoven.
Wat dit in de praktijk betekent: Als jij op een gezond gewicht zit, val je buiten hun norm. En dat voelt voor hen oncomfortabel. Niet voor jou. Voor hen. Jouw lichaam is niet het probleem. Hun referentiepunt is het probleem.
Welke drie mechanismen spelen er tegelijk als iemand zegt dat je te mager wordt?
1
Normalisatie van overgewicht
Wie jarenlang in een omgeving leeft waar overgewicht de standaard is, ervaart dat als normaal. Niet als zorgelijk. Jij die verandert, maakt hun norm zichtbaar als afwijking. Dat triggert een reactie.
2
Cognitieve dissonantie
Als jij er gezonder en energieker uitziet, confronteert dat hen onbewust met hun eigen situatie. Dat wringt. En mensen lossen dat wringen op door het weg te redeneren: "Hij is te mager" is gemakkelijker dan "ik zou ook iets moeten veranderen."
3
Onbewuste zelfbescherming
Als jij te mager bent verklaard, is er geen reden meer om zelf iets te doen. De bedreiging is weg. Het ongemak is weggedrukt. Niet kwaadaardig, maar heel menselijk.
Kan de omgeving je afvalproces echt saboteren?
Ja. En dit is het punt waar ik het meest over hoor van mensen die ik begeleid. Ze zeggen niet letterlijk: "Mijn omgeving houdt me tegen." Maar wel: "Ik probeer het al zo lang en het lukt gewoon niet."
Als ik doorvraag, blijkt keer op keer dat de omgeving een grotere rol speelt dan verwacht. Een partner die niet meedoet. Een sociale agenda vol etentjes. Collega's die traktaties meenemen. Kinderen die thuis gewend zijn aan bepaald eten.
Wat onderzoek zegt: Mensen passen hun voedselinname onbewust aan aan de sociale omgeving. We eten meer als anderen meer eten. We eten anders als we ons sociaal onder druk voelen. Omgeving is een van de sterkste voorspellers van langetermijn eetgedrag.
Dit is niet om die omgeving de schuld te geven. Maar het is belangrijk om te erkennen dat gezonder leven in een ongezonde omgeving vraagt om bewuste keuzes. Niet alleen over eten, maar ook over hoe je omgaat met sociale druk.
Hoe reageer je als iemand zegt dat je te mager bent?
Je hoeft het niet te verdedigen. Je hoeft ook niet in discussie. Dit werkt:
Drie zinnen die altijd werken
"Ik voel me hier goed bij."
"Mijn bloedwaarden zijn beter dan ooit."
"Dit werkt voor mij."
Klaar. Geen uitleg. Geen overtuigingspoging. Een rustige, zekere zin en door. Je hoeft niemand te overtuigen.
Hoe blijf je gemotiveerd als je omgeving niet meedoet?
Door je maatstaf te verschuiven. Van andermans mening naar je eigen resultaten.
Je bloedwaarden vertellen je of je goed bezig bent. Je tailleomtrek vertelt je of visceraal vet afneemt. Je energieniveau vertelt je of je lichaam de juiste brandstof krijgt. Je slaapkwaliteit vertelt je of je stofwisseling herstelt.
Niet de mening van iemand die zelf vastloopt.
Goed nieuws: Je hoeft je omgeving niet te veranderen om zelf te veranderen. Maar je moet wel ophouden om je omgeving als maatstaf te gebruiken voor wat normaal is. Jouw lichaam, jouw bloedwaarden, jouw energieniveau. Dat is je maatstaf.
Wat zegt het over jou als je omgeving kritiek geeft op je gewichtsverlies?
De mensen die ik begeleid en het meest succesvol zijn op de lange termijn, hebben een ding gemeen: ze hebben dit patroon doorzien. Ze laten zich niet meer van de wijs brengen door opmerkingen van mensen die zelf vastzitten.
Niet omdat ze arrogant zijn. Niet omdat ze anderen veroordelen. Maar omdat ze begrijpen wat er echt aan de hand is als iemand zegt: "Jij wordt te mager."
Ze horen: "Jij confronteert mij met iets wat ik zelf ook zou moeten veranderen."
En dat is, als je het zo bekijkt, eigenlijk een compliment. Ook al voelt het op het moment zo niet.
Veelgestelde vragen over omgeving en afvallen
Waarom zegt mijn omgeving dat ik te mager word terwijl ik me geweldig voel?
Hoe reageer je als iemand zegt dat je te mager bent?
Kan de omgeving je afvalproces echt saboteren?
Hoe blijf je gemotiveerd als je omgeving niet meedoet?
Rob Tolhuijsen
Leefstijlcoach en fysiotherapeut met 40 jaar ervaring. Rob helpt 50-plussers met overgewicht blijvend af te vallen, zonder honger, zonder dieet. Zelf is hij blijvend 32 kg afgevallen na zijn hartoperatie op zijn 65e.
GRATIS STAP 1
Ontdek waarom je na het eten toch honger hebt, en wat je morgen al anders kunt doen
Deze gratis gids en minicursus laten je precies zien hoe je maaltijden samenstelt die je hongerhormonen 5 uur of langer onder controle houden, zonder calorieën te tellen, zonder verboden voeding.
- De exacte verhoudingen van eiwitten, vezels en gezonde vetten zodat je geen honger hebt tussen maaltijden
- Een visueel overzicht voor op je koelkast als spiekbrief
- 4 korte videolessen waarin ik je bij de hand neem, twintig minuten totaal
- De echte reden voor gewichtstoename na je 50e
- Direct toepasbaar: je merkt het verschil na je eerste maaltijd
Geen creditcard. Geen verplichtingen. Gewoon klikken en direct starten.
