HART · 7 MINUTEN LEZEN
Overgewicht en je hart: het risico dat je niet ziet aankomen
Een paar kilo erbij, een maatje groter, sneller buiten adem op de trap. Je denkt: dat hoort bij ouder worden. Tot je bij de huisarts zit met een hoge bloeddruk en te veel cholesterol. En dan denk je: zo begon het bij mijn vader ook.
Rob Tolhuijsen · Leefstijlcoach en fysiotherapeut · Zelf hartpatiënt
Het begint altijd hetzelfde
Het gaat langzaam. Elk jaar komen er een of twee kilo bij. Je merkt het amper. Dan ga je naar de huisarts. Je bloeddruk is te hoog en je cholesterol ook. De huisarts zegt: “We beginnen maar met medicatie.”
Een tijd later komt er nog een pil bij. En misschien denk je dan aan je vader, moeder, broer of zus. Aan iemand die op jonge leeftijd een hartinfarct kreeg. Dan komt er een vraag in je op:
Ga ik zijn pad volgen, of kies ik nu een andere weg?
Mijn eigen verhaal: waarom ik dit zo serieus neem
Mijn vader kreeg zijn eerste hartinfarct toen hij 50 was. Hij is 87 geworden, maar zijn hart was zijn hele leven een zorg.
Ik ben fysiotherapeut en ik sportte veel. Toch kreeg ik te maken met stress en extra kilo’s. Op mijn 65e ontdekte ik bij toeval dat mijn kransslagaderen dichtslibden. Ik had maagklachten en liet me onderzoeken. Zonder die klachten had ik het niet geweten. Een gelukstreffer, eigenlijk.
Ik kreeg een open hartoperatie met meerdere omleidingen. Daarom zeg ik het zo: ik weet wat overgewicht met je hart doet.
Wat overgewicht precies doet met je hart
Overgewicht, vooral vet rond je buik, doet meer dan je kleren strakker maken. Dit gebeurt er in je lichaam:
- Visceraal vet maakt ontstekingsstoffen. Die beschadigen je bloedvaten.
- Je bloeddruk stijgt.
- Je cholesterol verslechtert. Je krijgt meer LDL en minder HDL.
- Je triglyceriden stijgen.
- Je wordt ongevoelig voor insuline. Dat kan leiden tot diabetes type 2.
- Het risico op een hartinfarct of beroerte neemt toe.
Het lastige is dat je dit meestal niet voelt. Het gebeurt grotendeels zonder symptomen. Daarom merk je het vaak pas als het al ver is.
Waarom afvallen na je 50e anders is
Na je 50e verandert je lichaam. Je stofwisseling gaat trager, je hormonen veranderen en je verliest spiermassa. Daardoor werken klassieke diëten slechter. Je valt minder af en je krijgt de kilo’s sneller terug.
Het doel is dan ook niet alleen minder wegen. Het doel is vooral minder visceraal vet, het vet rond je organen. Dat is het vet dat je hart het meest schaadt.
Wat wél werkt: verzadiging per calorie
Kies eten dat veel vult voor weinig calorieën. Dat betekent: het P:E-principe (veel eiwit ten opzichte van energie), onbewerkt eten, genoeg bewegen, goed slapen en minder stress.
Het is geen dieet, het is een leefstijl
Je hoeft niet te hongeren. Het idee is dat je 5 uur of langer verzadigd blijft. Daarvoor eet je meer eiwit en meer vezels, en minder hyperpalatable foods. Dat zijn producten die zo lekker zijn gemaakt dat je blijft eten.
Een handig hulpmiddel is een foto van je maaltijd met een verzadigingsscore. Dat is ontwikkeld door Dr. Andreas Eenfeldt (HAVA, Zweden). Zo zie je meteen of je maaltijd je lang vol houdt.
Veel deelnemers vallen in 4 weken enkele kilo’s af. Ook zien ze vaak hun bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker verbeteren. Dat verschilt per persoon.
Het goede nieuws: je kunt nu nog kiezen
Je hoeft niet hetzelfde pad te volgen als je vader of moeder. Hoe eerder je begint, hoe meer je hart kan herstellen. Kleine stappen tellen mee.
Veelgestelde vragen over overgewicht en je hart
Wat doet overgewicht met je hart?
Vooral vet rond je buik maakt ontstekingsstoffen die je bloedvaten beschadigen. Je bloeddruk en triglyceriden stijgen, je cholesterol verslechtert en je wordt ongevoelig voor insuline. Zo neemt het risico op een hartinfarct of beroerte toe.
Merk je een verhoogd hartrisico?
Meestal niet. Het gebeurt grotendeels zonder klachten. Daarom is het slim om je bloeddruk en cholesterol te laten meten, zeker na je 50e.
Waarom is afvallen na je 50e moeilijker?
Je stofwisseling gaat trager, je hormonen veranderen en je verliest spiermassa. Klassieke diëten werken daardoor slechter.
Wat werkt wel om af te vallen na je 50e?
Eten dat veel vult voor weinig calorieën, met veel eiwit en vezels. Daarnaast bewegen, goed slapen en minder stress.
Rob Tolhuijsen
Fysiotherapeut · Afvalcoach · Leefstijlcoach
Rob is 40 jaar fysiotherapeut en begeleidt al 15 jaar mensen bij afvallen. Op zijn 65e kreeg hij zelf een hartoperatie. Daarom helpt hij 50-plussers met overgewicht om hun hart te beschermen. Meer over Rob →
